Nabycie siedliska przez nierolnika – czy osoba niebędąca rolnikiem może kupić działkę siedliskową?

„Chciałbym przenieść się na wieś i kupić działkę siedliskową z zabudowaniami. Nie jestem rolnikiem indywidualnym ani nie mam prawa własności do nieruchomości rolnych. Czy jest możliwy zakup działki siedliskowej przez osobę niebędącą rolnikiem?”

Działka siedliskowa – rodzaj działki?

Działka siedliskowa jest czym innym niż działką budowlaną. Działka uznana za siedliskową jest gruntem rolnym, na której istnieje możliwość zabudowy związanej z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Z pojęciem działki siedliskowej ściśle związana jest zabudowa zagrodowa. Obie te defnicje nie wynikają wprost z uregulowań prawnych (nie mają definicji legalnej), a są efektem wypracowanej praktyki sądowej. Więcej informacji o zabudowie siedliskowej znajdziesz pod linkiem: https://www.agro-prawo.pl/2019/07/03/warunki-zabudowy-siedliskowej/ .

Kto może kupić działkę siedliskową?

Od nowelizacji przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego z dnia 26 kwietnia 2019 r., które weszły w życie z dniem 26.06.2019 r. osoba nie będąca rolnikiem indywiualnym może nabyć nieruchomość rolną poniżej 1 ha. W konsekwencji, nierolnik może nabyć działkę siedliskową o powierzchni do 1 ha. Należy pamiętać jednak, że w dalszym ciągu w stosunku do takich działek przysługuje prawo pierwokupu czy prawo nabycia przez KOWR.

Zmieniając ustawę wskazano, że należy umożliwiać osiedlanie się na obszarach wiejskich osobom niezwiązanym z rolnictwem, zajmującym się świadczeniem szeroko pojętych usług na rzecz środowisk lokalnych, co przyczynia się do rozwoju obszarów wiejskich 

Działka siedliskowa powyżej 1 ha

Działki siedliskowe powyżej 1 ha mogą być nabywane wyłacznie na zasadach ogólnych nabywania nieruchomości rolnych, tj. po spełnieniu wymagań stawianych przez ustawę o kształtowaniu ustroju rolnego.

Nabycie działki siedliskowej powyżej 1 ha przez nierolnika

Istnieją drogi nabycia nieruchomości siedliskowej przez osobę niezwiązaną z rolnictwem i nie posiadającą statusu rolnika indywidualnego. Nabycie takie następuje:

  • w drodze dziedziczenia oraz zapisu windykacyjnego – nabycie spadku w drodze ustawy lub testamentu, przy czym należy pamiętać o rozróżnieniu spadkobierców na pozostających w kręgu osób bliskich spadkodawcy oraz takich, którzy w nim nie pozostają;
  • na podstawie art. 151 i 231 k.c.  – tj. w wyniku realizacji roszczenia o wykup nieruchomości rolnej w określonych przypadkach opisanych w Kodeksie cywilnym;
  • w toku postępowania restrukturyzacyjnego w ramach postępowania sanacyjnego – nieruchomości rolne mogą zostać zbyte przez zarządcę, za zgodą sędziego – komisarza,
  • na podstawie art. 118 ustawy z 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników – osoba, której przysługiwało prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego państwu, w myśl dotychczasowych przepisów, a następnie przyznano jej nieodpłatnie własność tej działki, nie musi spełniać wymogów przewidzianych w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego dla rolnika indywidualnego;
  • na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych – na wniosek właściciela zakład przemysłowy jest obowiązany wykupić całość lub część gruntów, według cen wolnorynkowych, pod warunkiem, że doszło do obniżenia produkcji o co najmniej jedną trzecią dotychczasowej wartości ;
  • na podstawie ustawy z 9.06.2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze oraz na podstawie art. 125 ust. 3 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami – sytuacje związane z poszukiwaniem, rozpoznawaniem i wydobywaniem kopalin;
  • w toku postępowania egzekucyjnego i upadłościowego– nabycie nieruchomości rolnej w ramach postępowania egzekucyjnego i postępowania upadłościowego jest zwolnione z rygorów ustawy;
  • w wyniku zniesienia współwłasności, podziału majątku wspólnego po ustaniu małżeństwa oraz działu spadku ;
  • w wyniku podziału, przekształcenia bądź łączenia spółek prawa handlowego;
  • w wyniku nabycia nieruchomości do majątku wspólnego małżonków – jeżeli nabywana nieruchomość rolna ma wejść w skład wspólności majątkowej małżeńskiej, wystarczające jest, gdy określone w ustawie wymogi dotyczące nabywcy nieruchomości rolnej spełnia jeden z małżonków.

Nabycie działki siedliskowej za zgodą Dyrektora Generalnego KOWR

Osoba, która nie jest rolnikiem indywidualnym a chce zakupić działkę siedliskową powyżej 1 ha może wystąpić o zgodę na jej nabycie do Dyrektora Generalnego KOWR. Należy pamiętać, że wymagane jest aby byłą to osoba fizyczna zamierzająca utworzyć gospodarstwo rodzinne, która spełnia następujące przesłanki: posiada kwalifikacje rolnicze, zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na nabytej nieruchomości rolnej, zobowiąże się do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości rolnej na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, która wejdzie w skład utworzonego gospodarstwa rodzinnego. Utworzone gospodarstwo rolne musi spełniać normy obszarowe dla gospodarstwa rodzinnego (powierzchnia użytków rolnych nie mniejsza niż 1 ha i nie większa niż 300 ha).

W dniu złożenia wniosku osoba taka nie jest jeszcze rolnikiem indywidualnym, lecz po upływie pięcioletniego okresu będzie jej przysługiwał status rolnika indywidualnego. Takie gospodarstwo okreśła się jako gospodarstwo rodzinne w tracie tworzenia.

****************

Każdy problem prawny powinien być rozpatrywany indywidualnie. Powyższe informacje są jedynie ogólnymi zasadami i zawierają jedynie streszczenie ogólnego zagadnienia.

W celu uzyskania indywidualnej i kompleksowej porady prawnej z zakresu nabywania nieruchomości rolnych należy skontaktować się z adwokatem Justyną Jarentowską.

Mam nadzieje, że powyższe informacje okazały się pomocne. Jeśli dalej masz jakieś wątpliwości dotyczące nieruchomości rolnych zadaj pytanie w komentarzu poniżej. Postaram się Ci pomóc.

Ufam, że odpowiedziałam na Twoje pytania. Jeżeli zainteresował Cię wpis polub moją stronę na facebooku – Facebook AGRO-PRAWO.

Źródła: zdjęcie: pixabay.com; Kodeks cywilny, Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego, Orzecznictwo sądów powszechnych, Łobos-Kotowska Dorota Joanna, Stańko Marek, Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego. Komentarz

Podziel się tym wpisem!

3 komentarze Dodaj swoje
  1. Witam nie jestem rolnikiem a mam dostać w spadku od taty działkę siedliskowa czy mogę zbudować na niej domek letniskowy?

  2. Witam, czy będąc nierolnikiem i nabywając działkę siedliskową z wybudowanym już 10-letnim domem (posiadającym odbiór, pozwolenie na użytkowanie itp.) muszę odrolnić teren, na którym znajduje się dom? Powierzchnia działki siedliskowej nie przekracza 30 ar. Będę wdzięczna za wyjaśnienie.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

sześć − cztery =